Webb xác định thiên hà của tín hiệu vô tuyến đã đi hơn 10 tỷ năm

Kính thiên văn Webb xác định thiên hà nguồn của một tín hiệu vô tuyến ngắn đã đi qua vũ trụ hơn 10 tỷ năm.

Đây là chớp vô tuyến nhanh xa nhất được biết tới, không phải thiên thể xa nhất trong mọi loại, và chưa xác định chắc chắn nguyên nhân tạo tín hiệu.

Kính bắt tín hiệu và kính quan sát thiên hà khác nhau

Chớp vô tuyến nhanh là tín hiệu mạnh chỉ kéo dài vài mili giây. Nhóm MeerTRAP phát hiện FRB 20240304B bằng kính MeerKAT tại Nam Phi ngày 4/3/2024. Dữ liệu vô tuyến gợi ý khoảng cách rất lớn, nhưng kính quang học mặt đất không thấy thiên hà tại vị trí đó. Webb tìm thiên hà bằng ảnh hồng ngoại gần rồi phân tích ánh sáng theo bước sóng để xác định khoảng cách. Webb không chụp trực tiếp khoảnh khắc một vụ bùng phát vô tuyến.

Độ dịch đỏ 2.148 đặt tín hiệu trong vũ trụ còn trẻ

NASA công bố độ dịch đỏ 2.148, đo mức ánh sáng bị kéo dài do vũ trụ giãn nở. Nó cho thấy thiên hà như khoảng 3 tỷ năm sau Big Bang. Hành trình hơn 10 tỷ năm giúp so sánh với lịch sử diễn ra trong thời gian tín hiệu di chuyển. Thời gian đi không đồng nghĩa khoảng cách hiện tại của thiên hà. Tính khoảng cách đó phải xét riêng sự giãn nở vũ trụ.

Thiên hà nhỏ đang tạo sao giúp thu hẹp giả thuyết

Thiên hà nguồn nhỏ và đang tạo sao tích cực. Nhóm nghiên cứu cho rằng môi trường trẻ phù hợp hơn với một sao neutron trẻ có từ trường mạnh, gọi là magnetar, so với hai sao neutron hợp nhất sau thời gian chờ rất dài. Môi trường và tuổi là manh mối, không phải quan sát trực tiếp nguyên nhân. Chuyên gia ngoài nghiên cứu được ABC phỏng vấn cũng không loại trừ nhiều cơ chế tạo chớp vô tuyến nhanh.

Ngoài kỷ lục khoảng cách, tín hiệu còn dò vật chất trên đường đi

Vật chất tín hiệu gặp làm thời điểm đến thay đổi theo tần số. Vì vậy, chớp xa có thể khảo sát vật chất rải giữa các thiên hà, một hướng quan trọng vượt ra ngoài kỷ lục. NASA giới thiệu kết quả ngày 8/10, ABC phỏng vấn nhà nghiên cứu và chuyên gia ngoài nhóm ngày 9/10. Bài này sử dụng phạm vi quan sát và diễn giải thống nhất giữa hai nguồn; truy cập trực tiếp toàn văn bài Science được liên kết bị hạn chế. Tìm thêm tín hiệu xa và so sánh các thiên hà nguồn là bước kiểm tra tiếp theo.

Nguồn gốc và kiểm chứng độc lập

Nguồn gốc và giải thích chính thức: NASA Webb Mission Team

Liên kết bài nghiên cứu; truy cập toàn văn bị hạn chế: Science

Kiểm chứng qua báo chí độc lập: ABC Science

Đọc bằng ngôn ngữ khác

한국어 · English · Español · 日本語 · Tiếng Việt