Mặt sông tụt dưới cửa hút: nhà máy cấp nửa điện cho Hungary phải dừng

Sông Danube xuống mức thấp kỷ lục, khiến nhà máy điện hạt nhân Paks, nơi cung cấp gần một nửa sản lượng điện của Hungary, phải tiến tới dừng toàn bộ. Ngày 30 tháng 7, đơn vị vận hành nói cả bốn tổ máy phải dừng trong 24 đến 72 giờ.

Sông chưa khô và đây không phải tai nạn hạt nhân. Nước vẫn còn nhưng mặt nước tụt dưới cửa hút bơm thông thường; đơn vị vận hành nói vẫn đủ nước để làm mát sau khi dừng.

Vì sao còn nước mà bơm không hút được

Nhà máy lấy nước Danube để tản nhiệt. Đáy sông hạ dần trong nhiều năm cộng với thời tiết cực kỳ khô đã khiến mặt nước thấp hơn cửa hút cố định. Vấn đề trước mắt là độ cao cửa hút, không phải sông hết nước.

Ngày 30 tháng 7, mực nước thấp hơn kỷ lục năm 2018 là 28 cm. Nó cũng thấp hơn hơn một mét so với mức thấp nhất trong 100 năm được dùng khi thiết kế nhà máy hơn bốn thập kỷ trước.

Nhà máy đã dừng đến đâu

Paks có bốn tổ máy với công suất bình thường khoảng 2.000 MW. Ngày 31 tháng 7, tổ máy 4 giảm còn một nửa; lúc 5:45 sáng ngày 1 tháng 8, máy phát tua-bin còn lại của tổ máy 1 cũng dừng.

Dừng toàn bộ là một chuỗi bước, không phải một lần gạt công tắc. Thời điểm hoàn tất có thể đổi theo mực sông và tình trạng thiết bị, vì vậy thông báo mới của đơn vị vận hành là mốc cần theo dõi.

Lò phản ứng đã dừng có còn làm mát an toàn không

Bốn tổ máy đang chạy cần 100 mét khối nước mỗi giây. Khi cả bốn đã dừng, việc tản nhiệt dư cần tối đa 2,5 mét khối mỗi giây, tức chỉ khoảng một phần bốn mươi.

Đơn vị vận hành nói sông đáp ứng được lượng đó và đã chuẩn bị bơm khẩn cấp di động. Có 12 bơm chạy liên tục, 4 bơm dự phòng và 13 thiết bị chờ. Dừng máy chính là biện pháp bảo vệ.

Mức -130 cm có nghĩa độ sâu âm không

Không. Con số -130 cm vào sáng 1 tháng 8 được đo so với điểm số 0 quy ước của trạm Paks. Nó không có nghĩa độ sâu thật của sông là số âm.

Cơ quan thủy văn dự báo khoảng -135 cm vào sáng 3 tháng 8. Dự báo được cập nhật nhiều lần mỗi ngày và sai số tăng khi nhìn xa hơn.

Vì sao xảy ra và điều gì tiếp theo

Đơn vị vận hành không quy nguyên nhân chỉ cho biến đổi khí hậu. Họ nêu cả việc đáy sông hạ lâu dài và các hiện tượng khí hậu cực đoan gần đây gây khô hạn khác thường.

Công việc hạ thấp hệ thống lấy nước đang được tiến hành. Nhà máy có thể khởi động lại vài ngày sau khi nước đủ cao, nhưng đây là trường hợp gắn với Danube và thiết kế của Paks. Không phải mọi nhà máy hạt nhân đều có cùng điểm yếu.

Nguồn sơ cấp chính thức

Nguồn sơ cấp: MVM Paks full-shutdown notice, July 30

Nguồn sơ cấp: MVM Paks load-reduction update, July 31

Nguồn sơ cấp: MVM Paks operating update, August 1

Nguồn sơ cấp: Hungarian National Hydrological Forecasting Service, Paks gauge