Hố đen lang thang lộ diện khi nuốt một ngôi sao

Một hố đen siêu nặng lộ diện khi xé nát một ngôi sao cách tâm thiên hà hơn 30.000 năm ánh sáng. Ánh sáng cuối cùng của ngôi sao đã chỉ ra vật thể vốn vô hình.

Đây là bằng chứng mạnh về hố đen lang thang ngoài lõi thiên hà, nhưng nguồn gốc vẫn chưa rõ. Nó có thể bị hất ra khi nhiều thiên hà hợp nhất hoặc vẫn thuộc một thiên hà lùn đang sáp nhập.

Họ phát hiện bằng cách nào?

Sự kiện xảy ra trong một thiên hà cách Trái Đất khoảng 750 triệu năm ánh sáng. Tháng 11/2025, Zwicky Transient Facility phát hiện ánh sáng bùng lên ở rìa thiên hà.

ZTF ghi nhận khoảng 500.000 điểm sáng thay đổi mỗi đêm. AI đã chọn tín hiệu này vì nó giống một ngôi sao bị hố đen xé nát.

Điều gì xảy ra với ngôi sao?

Khi đến quá gần, phía gần hố đen của ngôi sao chịu lực hút mạnh hơn nhiều phía xa. Ngôi sao bị kéo dài và vỡ ra; một phần vật chất tạo thành đĩa nóng sáng.

Hố đen có khối lượng ước tính bằng khoảng một triệu Mặt Trời. Trong tia cực tím, nó từng sáng bằng khoảng 10 tỷ Mặt Trời và lấn át cả thiên hà.

Vì sao biết đó là hố đen?

Một điểm sáng cũng có thể là siêu tân tinh. Nhóm kết hợp quang phổ từ kính thiên văn mặt đất với quan sát tử ngoại và tia X của Swift thuộc NASA.

Nguồn sáng nóng khoảng 30.000 độ C và thay đổi đúng kiểu một ngôi sao bị xé nát. Sau khi so sánh khả năng khác, nghiên cứu kết luận đây là sự kiện gián đoạn thủy triều.

Vì sao nó xa tâm thiên hà?

Hố đen siêu nặng thường nằm ở tâm thiên hà lớn. Vật thể này cách tâm hơn 30.000 năm ánh sáng, xa hơn nhiều trường hợp từng được xác nhận.

Ba hay nhiều thiên hà hợp nhất có thể đã hất hố đen nhẹ nhất ra ngoài. Cũng có thể một thiên hà lùn đang bị thiên hà lớn nuốt dần.

Điều gì vẫn chưa biết?

Quan sát này chưa phân biệt được hai nguồn gốc. Cần đo chuyển động và tìm các ngôi sao còn lại từ thiên hà nhỏ.

Kết quả mở ra cách tìm hố đen tối và yên lặng khi chúng xé nát sao. Đài Rubin và kính Roman có thể cho biết chúng phổ biến đến mức nào.

Nguồn sơ cấp chính thức

Nguồn sơ cấp: NASA Swift official science release

Nguồn sơ cấp: University of Maryland official research release

Nguồn sơ cấp: The Astrophysical Journal Letters original paper