WORLD NEWS
Juno lần đầu đo nhiệt ẩn dưới Io: tăng hơn 20°C chỉ trong vài mét
Tàu Juno của NASA lần đầu đo có phân giải không gian luồng nhiệt từ khoảng 2-6 mét dưới bề mặt Io, vệ tinh của Sao Mộc.
Nhiệt độ tăng hơn 20°C trong vài mét đầu, nhưng dữ liệu vẫn cho phép hai giải thích: dòng nhiệt dẫn rộng hoặc dung nham và miệng nhiệt nông rải rác.
Thiết bị nhìn Sao Mộc soi dưới một vệ tinh đá
Máy đo bức xạ vi sóng của Juno được chế tạo để nhìn dưới mây dày của Sao Mộc. Trong các lần bay qua Io tháng 12/2023 và 2/2024, nó đo phát xạ nhiệt 0,6-22 GHz.
Tần số thấp xuyên sâu hơn hồng ngoại. Các kênh thấp nhất lấy mẫu khoảng 2-6 mét dưới bề mặt.
Nhiệt tăng dốc ở tầng nông
Trong các vùng quan sát, nghiên cứu thấy nhiệt độ tăng hơn 20°C trong vài mét, quá dốc để chỉ do Mặt Trời.
Mật độ suy ra của lớp trên, dưới khoảng 10 cm, là 0,7-1,1 g/cm3, phù hợp vật liệu núi lửa xốp như tro hoặc đá bọt.
Hai cách nhiệt đi lên
Một mô hình cho rằng nhiệt trong chảy đều qua vỏ dẫn nhiệt ở 1-3 W/m2. Mô hình kia dùng dung nham mới dưới năm năm hoặc miệng nhiệt dưới vỏ mỏng, rải trên khoảng 10% bề mặt.
Quan sát hiện tại chưa chọn dứt khoát giữa hai mô hình.
Lần đo đầu tiên, không phải nhiệt kế chôn
Đây là suy luận từ xa dựa trên nhiệt độ sáng vi sóng và tính điện môi, không phải nhiệt kế của tàu đổ bộ. Hai lần bay qua không phủ toàn Io.
Ứng dụng cho giám sát núi lửa Trái Đất vẫn là đề xuất, chưa chứng minh khả năng dự báo phun trào.
Vì sao quan trọng
Kết quả vượt ra ngoài ảnh hồng ngoại bề mặt và trực tiếp ràng buộc cách nhiệt di chuyển trong thế giới núi lửa mạnh nhất Hệ Mặt Trời. Kỹ thuật có thể khảo sát lớp nông của các vệ tinh khác.
Nguồn sơ cấp chính thức
Journal of Geophysical Research: Planets original study