WORLD NEWS
Juno của NASA đo nhiệt cách bề mặt Io vài mét
NASA JPL ngày 22/7/2026 cho biết tàu Juno đã thực hiện các phép đo nhiệt độ đầu tiên bên dưới bề mặt Io, vệ tinh của Sao Mộc. Điểm chính không phải thêm một ảnh núi lửa, mà là bằng chứng vi sóng giúp phân biệt sưởi nóng bên trong toàn cầu với dòng dung nham trẻ đang nguội dưới lớp vỏ mỏng.
Juno quan sát gì
Juno bay gần Io vào ngày 30/12/2023 và 3/2/2024, tới khoảng 930 dặm hay 1.500 km. JPL nói Microwave Radiometer phát hiện nhiệt độ tăng hơn 40 độ Fahrenheit chỉ vài feet dưới bề mặt. NASA Photojournal mô tả các kênh vi sóng liên quan nhìn sâu khoảng 6 đến 20 feet, tức 2 đến 6 mét, vào lớp vỏ.
Vì sao mới
Io được biết là thiên thể hoạt động núi lửa mạnh nhất Hệ Mặt Trời, nhưng nhiều quan sát tập trung vào phun trào và điểm nóng bề mặt. Các phép đo này bắt đầu cho thấy nhiệt phân bố bên dưới bề mặt như thế nào. Điều đó giúp kiểm tra liệu sưởi nóng thủy triều trải rộng toàn cầu hay tín hiệu đến từ dung nham trẻ nguội dưới lớp vỏ nông.
Hai cách diễn giải
Một diễn giải của JPL là dòng nhiệt nền 1 đến 3 watt trên mét vuông, cao tới 30 lần trung bình Trái Đất. Cách khác là dòng dung nham nguội nằm dưới lớp vỏ 30 đến 35 feet, hay 9 đến 11 mét, trên khoảng 10% bề mặt Io. Dù cách nào, quan sát cũng cho thêm cách theo dõi nhiệt bên trong ở lớp nông.
Giới hạn và nghiên cứu sau
Kết quả dựa trên hai lần bay gần của Juno và các kênh vi sóng cụ thể. Để phân biệt dòng nhiệt toàn cầu với vùng dung nham trẻ rộng, cần so sánh địa hình, dữ liệu hồng ngoại và lịch sử hoạt động núi lửa. Cách hiểu đúng là các nhà khoa học mới bắt đầu dò trực tiếp nhiệt dưới bề mặt Io, chưa phải lập bản đồ đầy đủ bên trong nó.
Nguồn chính thức
NASA JPL: lần bay gần, tăng nhiệt và diễn giải