WORLD NEWS
Khi khủng long tuyệt chủng, Trái Đất có thể thành lò nướng trước tủ đông
Bụi tiểu hành tinh cách đây khoảng 66 triệu năm có thể là chiếc nắp giữ nhiệt trước khi làm lạnh hành tinh.
Mô hình bức xạ mới nâng nhiệt bề mặt ước tính lên khoảng 3,5 lần, nhưng cháy rừng toàn cầu chưa được hồ sơ địa chất xác nhận trực tiếp.
Lò nướng rồi mới tủ đông
Một phần đá bốc hơi ngưng tụ thành hạt cầu rơi khắp thế giới. Bụi mịn có thể chặn nhiệt từ các hạt tái nhập thoát ra không gian.
Sau đó chính bụi này chặn nắng nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ, góp phần tạo mùa đông va chạm và sụp đổ chuỗi thức ăn.
Bụi làm nhiệt tăng 3,5 lần
Nhóm kết hợp mô phỏng va chạm với bằng chứng bụi ở ranh giới Kỷ Phấn trắng-Cổ Cận. Có bụi, nhiệt bề mặt mô phỏng mạnh gấp khoảng 3,5 lần chỉ có hạt cầu.
Hạt cỡ 2,5 micromet tạo nắp khí quyển và đẩy bức xạ nhiệt trở lại mặt đất.
Một đến hai giờ đầu
Nhiệt trong mô hình đủ đốt cây và gây chết động vật phơi lộ. Việc các loài trú dưới nước hoặc lòng đất sống sót phù hợp với kịch bản.
Đây không phải sóng nổ vòng quanh Trái Đất mà là vật chất va chạm tái nhập trên toàn cầu.
Không chứng minh mọi khủng long bị đốt
Bằng chứng cháy trực tiếp mạnh nhất ở Bắc Mỹ và còn hạn chế nơi khác. Nhiệt độ là kết quả mô hình, không phải đo trực tiếp.
Mùa đông va chạm, mất quang hợp, đói và núi lửa vẫn có thể góp phần vào tuyệt chủng.
Vì sao lời giải thay đổi
Tính toán cũ nhấn mạnh các hạt cầu che nhau làm giảm nhiệt. Bằng chứng năm 2023 về bụi cực mịn cung cấp lớp cách nhiệt còn thiếu.
Cần than cháy, dấu biến đổi nhiệt và phân bố bụi từ nhiều địa điểm hơn để kiểm tra phạm vi toàn cầu.
Nguồn sơ cấp chính thức
Nguồn sơ cấp: JGR: Biogeosciences original paper