WORLD NEWS
Lậu kháng thuốc đang lây trong châu Âu: ai có nguy cơ cao hơn?
ECDC đánh giá lậu kháng ceftriaxone đang lây truyền trong EU/EEA và Anh. Nguy cơ chung thấp, nhưng tăng khi quan hệ không dùng bao cao su với nhiều hoặc bạn tình mới và khi có phơi nhiễm tương tự trong chuyến đi tới vùng lưu hành cao.
Điều gì thay đổi và mức nguy cơ ra sao
Ngày 16/7/2026, ECDC kết luận lậu kháng ceftriaxone đang lây truyền trong EU/EEA và Anh. Trước đây phần lớn là ca lẻ tẻ liên quan du lịch, nhưng trong 2025-2026 đã xuất hiện mức tăng và cụm lây tại chỗ ở Pháp, Đức, Thụy Điển và Anh. ECDC đánh giá nguy cơ thấp đối với dân số có hoạt động tình dục nói chung; thấp đến trung bình với người có nhiều hoặc thường xuyên đổi bạn tình hay quan hệ không bao cao su với bạn tình mới hoặc không thường xuyên; và trung bình nếu có phơi nhiễm tương tự khi đi tới nơi lưu hành cao.
Kháng thuốc chưa có nghĩa là không thể điều trị
Ceftriaxone giữ vai trò chính trong điều trị đầu tay được khuyến nghị ở châu Âu, nên kháng thuốc lan rộng có thể thu hẹp lựa chọn. Tuy nhiên, tất cả ca được báo cáo đến nay đều đã điều trị thành công. “Kháng thuốc” không đồng nghĩa “không thể điều trị”. Điều đáng lo là lây truyền kéo dài có thể làm giảm hiệu quả phác đồ chuẩn và khiến việc chọn thuốc hiệu quả cho từng bệnh nhân khó hơn.
Tín hiệu cảnh báo từ dữ liệu giám sát
Giám sát Euro-GASP năm 2024 gồm 24 quốc gia. Các phòng xét nghiệm gửi 4.516 chủng và 3.371 chủng được đưa vào phân tích. Hai chủng kháng ceftriaxone được phát hiện và cả hai đều siêu kháng. Chỉ số kháng azithromycin là 19,1% và xuất hiện tại 23/24 quốc gia. Hơn 106.000 ca lậu được báo cáo trong EU/EEA năm 2024. Số chủng kháng còn nhỏ vẫn đáng chú ý khi lựa chọn điều trị có giới hạn.
Cần làm gì sau phơi nhiễm có thể xảy ra
Nếu có khả năng phơi nhiễm hoặc triệu chứng như tiết dịch hay đau khi tiểu, hãy xét nghiệm STI thay vì tự dùng kháng sinh. Lậu có thể không có triệu chứng và mẫu xét nghiệm phụ thuộc vị trí phơi nhiễm, vì vậy cần nói rõ với nhân viên y tế về tiếp xúc đường miệng, sinh dục hoặc hậu môn. Điều trị phải theo hướng dẫn quốc gia. Nuôi cấy, thử độ nhạy và xét nghiệm xác nhận khỏi bệnh đặc biệt quan trọng khi nghi kháng thuốc hoặc thất bại điều trị. Thông báo và xét nghiệm cho bạn tình giúp ngăn tái nhiễm và lây tiếp.
Cần kiểm tra gì trong nguồn ECDC
Đánh giá ECDC giải thích bằng chứng lây truyền nội địa, nguy cơ theo phơi nhiễm và khuyến nghị về xét nghiệm, điều trị, xác nhận khỏi bệnh. Euro-GASP cung cấp số chủng và dữ liệu kháng thuốc, còn cổng giám sát liên kết các cập nhật hằng năm. Đánh giá này không phải lý do để đổ lỗi cho quốc gia hay nhóm người nào và không có nghĩa châu Âu đã bước vào dịch không thể điều trị. Xét nghiệm và điều trị cá nhân phải theo hướng dẫn y tế địa phương.
Đánh giá ECDC và nguy cơ theo phơi nhiễm