{"id":1503,"date":"2026-08-27T05:54:00","date_gmt":"2026-08-26T20:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/briefing\/2026-08-27-capuchin-hunting-fruit-scarcity-vi\/"},"modified":"2026-08-27T05:54:00","modified_gmt":"2026-08-26T20:54:00","slug":"2026-08-27-capuchin-hunting-fruit-scarcity-vi","status":"publish","type":"briefing","link":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/briefing\/2026-08-27-capuchin-hunting-fruit-scarcity-vi\/","title":{"rendered":"Khi tr\u00e1i c\u00e2y tr\u1edf n\u00ean khan hi\u1ebfm, kh\u1ec9 m\u0169 s\u0103n nhi\u1ec1u th\u1eb1n l\u1eb1n v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt g\u1eb7m nh\u1ea5m h\u01a1n."},"content":{"rendered":"<p><strong>2026-08-27 05:54 KST<\/strong><\/p>\n<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u k\u00e9o d\u00e0i 45 th\u00e1ng tr\u00ean hai nh\u00f3m kh\u1ec9 m\u0169 c\u00f3 r\u00e2u \u1edf Fazenda Boavista, Brazil, cho th\u1ea5y vi\u1ec7c s\u0103n b\u1eaft v\u00e0 ti\u00eau th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng nh\u1ecf t\u0103ng l\u00ean do tr\u00e1i c\u00e2y v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n th\u1ef1c v\u1eadt tr\u1edf n\u00ean kh\u00f3 ki\u1ebfm h\u01a1n. H\u01a1n 5.000 gi\u1edd quan s\u00e1t, \u0111\u00e3 ghi nh\u1eadn 446 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, trong \u0111\u00f3 th\u1eb1n l\u1eb1n chi\u1ebfm 43% v\u00e0 lo\u00e0i g\u1eb7m nh\u1ea5m chi\u1ebfm 28%.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u1ec9 m\u0169 ph\u1ea3n \u00e1nh ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p s\u0103n m\u1ed3i c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta. D\u1eef li\u1ec7u l\u00e0 h\u00e0nh vi c\u1ee7a hai nh\u00f3m trong m\u1ed9t khu v\u1ef1c t\u1eeb n\u0103m 2006 \u0111\u1ebfn n\u0103m 2010 v\u00e0 l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u \u0111i theo c\u00f9ng m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea3 thuy\u1ebft c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m tra th\u00eam b\u1eb1ng h\u00f3a th\u1ea1ch v\u00e0 d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec1 lo\u00e0i linh tr\u01b0\u1edfng kh\u00e1c.<\/p>\n<h2>B\u1ea1n \u0111\u00e3 quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i g\u00ec v\u00e0 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o?<\/h2>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 theo d\u00f5i hai nh\u00f3m trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng kh\u00f4 c\u1eb1n \u1edf bang Piau\u00ed c\u1ee7a Brazil v\u00e0 ghi l\u1ea1i qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 s\u0103n m\u1ed3i c\u1ee7a ch\u00fang. 446 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0103n th\u1ecbt \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nh\u1ecf bao g\u1ed3m th\u1eb1n l\u1eb1n, lo\u00e0i g\u1eb7m nh\u1ea5m, r\u1eafn v\u00e0 chim non. H\u00e0nh vi \u0103n th\u1ecbt c\u1ee7a lo\u00e0i Opossum v\u00e0 k\u1ef3 nh\u00f4ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf qu\u1ea7n th\u1ec3 n\u00e0y.<\/p>\n<h2>T\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu tr\u00e1i c\u00e2y v\u00e0 s\u0103n b\u1eafn c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/h2>\n<p>M\u1ee9c ti\u00eau th\u1ee5 c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng nh\u1ecf t\u0103ng l\u00ean trong th\u1eddi gian kh\u00f3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee9c \u0103n th\u1ef1c v\u1eadt. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u0169ng quan s\u00e1t th\u1ea5y h\u1ecd th\u00edch \u0103n ch\u1ea5t b\u00e9o trong n\u00e3o v\u00e0 ru\u1ed9t h\u01a1n l\u00e0 ch\u1ec9 \u0103n th\u1ecbt nguy\u00ean con. M\u1eb7c d\u00f9 n\u00f3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn linh ho\u1ea1t \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung l\u01b0\u1ee3ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 dinh d\u01b0\u1ee1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng n\u00f3 kh\u00f4ng \u0111o l\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u00fd \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/onepress.co.kr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/capuchin-hunting-fruit-scarcity-vi.png\" alt=\"Khi tr\u00e1i c\u00e2y tr\u1edf n\u00ean khan hi\u1ebfm, kh\u1ec9 m\u0169 s\u0103n nhi\u1ec1u th\u1eb1n l\u1eb1n v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt g\u1eb7m nh\u1ea5m h\u01a1n.\" loading=\"lazy\" \/><figcaption class=\"op-briefing-image-caption\">\u0110\u00e2y l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh t\u1ea1o b\u1eb1ng AI \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch ch\u1ee7 \u0111\u1ec1, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1ea3nh ch\u1ee5p s\u1ef1 ki\u1ec7n, quan s\u00e1t hay th\u00ed nghi\u1ec7m th\u1ef1c t\u1ebf.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>H\u00e0nh vi c\u1ee7a nam v\u00e0 n\u1eef c\u00f3 gi\u1ed1ng nhau kh\u00f4ng?<\/h2>\n<p>Con \u0111\u1ef1c \u0111i s\u0103n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u01a1n con c\u00e1i v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng g\u1eb7p ph\u1ea3i con m\u1ed3i nguy hi\u1ec3m nh\u01b0 r\u1eafn. Tu\u1ed5i t\u00e1c, k\u00edch th\u01b0\u1edbc, v\u1ecb tr\u00ed x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp c\u1eadn th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 n\u00e0o \u0111\u00f3. V\u00ec v\u1eady, ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00e1i qu\u00e1t h\u00f3a r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 kh\u1ec9 m\u0169 \u0111\u1ec1u s\u0103n m\u1ed3i v\u1edbi t\u1ea7n su\u1ea5t v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u1ed1ng nhau.<\/p>\n<h2>T\u1ea1i sao l\u1ea1i so s\u00e1nh v\u1edbi s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi?<\/h2>\n<p>C\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn \u200b\u200b\u200b\u200bcho r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi nguy\u00ean th\u1ee7y \u0111\u00e3 \u0103n th\u1ecbt c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng nh\u1ecf tr\u01b0\u1edbc khi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean s\u0103n b\u1eaft c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt l\u1edbn. D\u1eef li\u1ec7u d\u00e0i h\u1ea1n t\u1eeb kh\u1ec9 m\u0169 cung c\u1ea5p m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh so s\u00e1nh cho th\u1ea5y vi\u1ec7c thi\u1ebfu h\u1ee5t th\u1ee9c \u0103n th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Nh\u01b0ng h\u00e0nh vi hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a lo\u00e0i kh\u1ec9 kh\u00f4ng thay th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng ch\u1ee9ng h\u00f3a th\u1ea1ch.<\/p>\n<h2>Ch\u00fang ta n\u00ean t\u00ecm ki\u1ebfm nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0o ti\u1ebfp theo?<\/h2>\n<p>V\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea3i xem li\u1ec7u t\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c th\u1ef1c v\u1eadt, gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 thi\u1ebfu h\u1ee5t ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u00f3 t\u1ea1o ra c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u1edf c\u00e1c khu v\u1ef1c v\u00e0 lo\u00e0i kh\u00e1c hay kh\u00f4ng. Ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u1ebft \u0111\u1ec3 l\u1ea1i tr\u00ean x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 r\u0103ng c\u1ee7a con m\u1ed3i c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap theo d\u00f5i vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nh\u1ecf trong h\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 nh\u1eefng quan s\u00e1t d\u00e0i h\u1ea1n s\u1ebd t\u00e1ch bi\u1ec7t nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i theo m\u00f9a.<\/p>\n<h2>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 ki\u1ec3m ch\u1ee9ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1371\/journal.pone.0355204\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">PLOS ONE original paper<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/phys.org\/news\/2026-08-fruits-veggies-scarce-monkeys-meat.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">PLOS research release via Phys.org<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong m\u1ed9t cu\u1ed9c quan s\u00e1t k\u00e9o d\u00e0i 45 th\u00e1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi hai nh\u00f3m kh\u1ec9 m\u0169 r\u00e2u Brazil, m\u1ee9c ti\u00eau th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng nh\u1ecf t\u0103ng l\u00ean do th\u1ee9c \u0103n th\u1ef1c v\u1eadt tr\u1edf n\u00ean khan hi\u1ebfm. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u00e1i hi\u1ec7n ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u0103n b\u1eafn c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":[],"class_list":["post-1503","briefing","type-briefing","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/briefing\/1503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/briefing"}],"about":[{"href":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/briefing"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}