{"id":1026,"date":"2026-07-31T21:51:00","date_gmt":"2026-07-31T12:51:00","guid":{"rendered":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/briefing\/2026-07-31-smallpox-mummy-dna-vi\/"},"modified":"2026-07-31T21:51:00","modified_gmt":"2026-07-31T12:51:00","slug":"2026-07-31-smallpox-mummy-dna-vi","status":"publish","type":"briefing","link":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/briefing\/2026-07-31-smallpox-mummy-dna-vi\/","title":{"rendered":"X\u01b0\u01a1ng x\u00e1c \u01b0\u1edbp tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi 500 n\u0103m: \u0111\u1eadu m\u00f9a \u0111\u1ebfn t\u1eeb ch\u00e2u \u00c2u"},"content":{"rendered":"<p><strong>2026-07-31 21:51 KST<\/strong><\/p>\n<p>DNA c\u1ee7a virus \u0111\u1eadu m\u00f9a \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbp x\u00e1c \u1edf mi\u1ec1n b\u1eafc Chile. D\u00f2ng virus n\u00e0y n\u1eb1m gi\u1eefa c\u00e1c ch\u1ee7ng ch\u00e2u \u00c2u th\u1eddi trung c\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u1eadu m\u00f9a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ec1 sau.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng di truy\u1ec1n tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho th\u1ea5y \u0111\u1eadu m\u00f9a v\u00e0o ch\u00e2u M\u1ef9 c\u00f9ng qu\u00e1 tr\u00ecnh thu\u1ed9c \u0111\u1ecba h\u00f3a c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c2u. Nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u01b0a x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi mang \u0111\u1ea7u ti\u00ean hay tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00ednh x\u00e1c.<\/p>\n<h2>M\u01b0\u1eddi ba m\u1eabu x\u01b0\u01a1ng, hai ca nhi\u1ec5m<\/h2>\n<p>Nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e2n t\u00edch 13 m\u1eabu x\u01b0\u01a1ng t\u1eeb di ch\u1ec9 Camarones 9 t\u1ea1i v\u00f9ng Arica y Parinacota c\u1ee7a Chile. DNA \u0111\u1eadu m\u00f9a xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u00e0 m\u1ed9t nam thanh ni\u00ean.<\/p>\n<p>Hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi trong giai \u0111o\u1ea1n 1492-1631. Virus c\u1ee7a h\u1ecd g\u1ea7n nh\u01b0 gi\u1ed1ng h\u1ec7t nhau, cho th\u1ea5y h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 nhi\u1ec5m trong c\u00f9ng m\u1ed9t \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t.<\/p>\n<h2>V\u00ec sao virus ch\u1ec9 v\u1ec1 ch\u00e2u \u00c2u<\/h2>\n<p>Hai b\u1ed9 gene thu\u1ed9c m\u1ed9t d\u00f2ng nay \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. Tr\u00ean c\u00e2y ti\u1ebfn h\u00f3a, n\u00f3 n\u1eb1m gi\u1eefa \u0111\u1eadu m\u00f9a ch\u00e2u \u00c2u th\u1eddi trung c\u1ed5 v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee7ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i lan r\u1ed9ng v\u1ec1 sau.<\/p>\n<p>D\u00f2ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbc t\u00ednh t\u00e1ch ra kho\u1ea3ng n\u0103m 1296. M\u00f4 h\u00ecnh ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi vi\u1ec7c virus \u0111\u1ebfn t\u1eeb C\u1ef1u Th\u1ebf gi\u1edbi h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i ri\u00eang bi\u1ec7t \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/onepress.co.kr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/smallpox-mummy-dna-vi.png\" alt=\"M\u1ed9t nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1eb7c \u0111\u1ed3 b\u1ea3o h\u1ed9 ph\u00e2n t\u00edch m\u1eabu DNA c\u1ed5 trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m\" loading=\"lazy\" \/><figcaption class=\"op-briefing-image-caption\">\u1ea2nh ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m DNA do \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Chile c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00f9ng nghi\u00ean c\u1ee9u. \u1ea2nh kh\u00f4ng cho th\u1ea5y h\u00e0i c\u1ed1t \u01b0\u1edbp x\u00e1c hay ch\u00ednh virus \u0111\u1eadu m\u00f9a. \u1ea2nh: Mauricio Moraga \/ Universidad de Chile.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>B\u1ec7nh \u0111\u00e3 t\u1edbi m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng kh\u00f4ng c\u00f3 trong s\u1eed li\u1ec7u<\/h2>\n<p>C\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u1ed5 ti\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n pha tr\u1ed9n t\u1ed5 ti\u00ean ch\u00e2u \u00c2u. Virus \u0111\u00e3 l\u00e2y trong c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp x\u00fac tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 d\u1ecbch \u0111\u1eadu m\u00f9a t\u1ea1i Camarones 9. Nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u cho r\u1eb1ng c\u00e1c m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi giao l\u01b0u c\u00f3 s\u1eb5n trong kh\u00f4ng gian Inca c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a b\u1ec7nh \u0111i xu\u1ed1ng ph\u00eda nam.<\/p>\n<h2>Virus c\u0169ng thay \u0111\u1ed5i c\u00f9ng l\u1ecbch s\u1eed con ng\u01b0\u1eddi<\/h2>\n<p>C\u00e1c b\u1ed9 gene c\u00f2n l\u01b0u d\u1ea5u nh\u1eefng gene d\u1ea7n ng\u1eebng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khi \u0111\u1eadu m\u00f9a chuy\u00ean h\u00f3a th\u00e0nh m\u1ea7m b\u1ec7nh ch\u1ec9 l\u00e2y \u1edf ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y ti\u1ebfp di\u1ec5n \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 16, ch\u1eadm l\u1ea1i m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ed3i d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u0103ng t\u1ed1c khi ti\u00eam ch\u1ee7ng lan r\u1ed9ng trong th\u1ebf k\u1ef7 19. Di chuy\u1ec3n v\u00e0 mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i \u00e1p l\u1ef1c ti\u1ebfn h\u00f3a l\u00ean virus.<\/p>\n<h2>\u0110i\u1ec1u v\u1eabn ch\u01b0a bi\u1ebft<\/h2>\n<p>Hai ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i m\u1ed9t di ch\u1ec9 kh\u00f4ng th\u1ec3 cho bi\u1ebft ca nhi\u1ec5m \u0111\u1ea7u ti\u00ean hay tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00ednh x\u00e1c. C\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ee3t ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u1ebfn, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1eddng qua ch\u00e2u Phi v\u00e0 bu\u00f4n b\u00e1n n\u00f4 l\u1ec7.<\/p>\n<p>Kho\u1ea3ng ni\u00ean \u0111\u1ea1i c\u0169ng d\u00e0i 139 n\u0103m. K\u1ebft lu\u1eadn ch\u1eafc ch\u1eafn h\u1eb9p h\u01a1n: \u0111\u1eadu m\u00f9a \u0111\u1ea7u th\u1eddi thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9 c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 di truy\u1ec1n v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ee7ng C\u1ef1u Th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<h2>Ngu\u1ed3n s\u01a1 c\u1ea5p ch\u00ednh th\u1ee9c<\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/www.science.org\/doi\/10.1126\/science.aee6957\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Ngu\u1ed3n s\u01a1 c\u1ea5p: Science original research paper<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.tcd.ie\/news_events\/top-stories\/featured\/ancient-smallpox-genomes\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Ngu\u1ed3n s\u01a1 c\u1ea5p: Trinity College Dublin research release<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/icbm.uchile.cl\/noticias\/242971\/primeros-genomas-antiguos-de-viruela-en-america-aportan-evidencia-molecular\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Ngu\u1ed3n s\u01a1 c\u1ea5p: University of Chile ICBM research release<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbp x\u00e1c \u1edf mi\u1ec1n b\u1eafc Chile cho th\u1ea5y c\u00e1c b\u1ed9 gene \u0111\u1eadu m\u00f9a c\u1ed5 \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y t\u1ea1i ch\u00e2u M\u1ef9.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":[],"class_list":["post-1026","briefing","type-briefing","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/briefing\/1026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/briefing"}],"about":[{"href":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/briefing"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/onepress.co.kr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}