Romania nổ đáy sông Danube để dẫn nước tới nhà máy điện hạt nhân; hôm sau mực nước tăng 2 cm

Lực lượng Romania đã cho nổ đá ngầm dưới sông Danube ngày 3 tháng 8. Mục tiêu là đưa thêm nước qua nhánh cấp nước cho nhà máy điện hạt nhân Cernavoda.

Mực nước đo tại nhà máy tăng 2 cm vào ngày hôm sau. Dữ liệu một ngày chưa đủ để xác định toàn bộ hiệu quả của vụ nổ hay một giải pháp lâu dài cho hạn hán.

Vì sao phải nổ đáy sông?

Sông Danube tách thành nhánh Bala và nhánh Danube Cũ tại khu vực này. Cernavoda lấy nước từ phía Danube Cũ. Mực nước cực thấp khiến quá ít nước chảy về phía nhà máy cần.

Video chính thức của Lục quân Romania cho biết thợ lặn xử lý vật nổ EOD và công binh đã kích nổ một khối thuốc nổ mạnh bên cạnh đá ngầm. Mục tiêu là tăng dòng chảy Danube Cũ. Bộ Quốc phòng nói hơn 100 quân nhân và 16 phương tiện kỹ thuật đã tham gia trong nhiều ngày.

Tăng 2 cm có phải là thành công?

Ngày 4 tháng 8, Bộ trưởng Quốc phòng nói mực nước tại nhà máy cao hơn hôm trước 2 cm. Vì dự báo cho rằng nước sẽ giảm 2 cm, ông tính chênh lệch ròng từ chiến dịch là ít nhất 4 cm.

Đó là cách chính phủ so sánh một lần đo với dự báo. Nạo vét, mưa ở thượng nguồn và biến động dòng chảy tự nhiên cũng có thể làm thay đổi mực nước. Cần dữ liệu nhiều ngày để biết hiệu quả kéo dài bao lâu.

Có tai nạn hạt nhân không?

Không. Đơn vị vận hành Nuclearelectrica đã dừng có kiểm soát Tổ máy 1 ngày 28 tháng 7 vì dự báo thủy văn. Công ty cho biết trạng thái dừng an toàn không ảnh hưởng đến an toàn hạt nhân, nhân viên, người dân hay môi trường.

Nhà máy có thể giảm công suất hoặc dừng khi khó lấy đủ nước làm mát bình thường. Vụ nổ là công trình để giữ đường lấy nước khi sông cạn, không phải xử lý sự cố lò phản ứng.

Đây có phải ý tưởng ứng biến?

Không hoàn toàn. Giấy phép môi trường năm 2023 đã mô tả đá Parjoaia ảnh hưởng tới dòng nước chảy vào nhánh Bala. Kế hoạch phục hồi để tăng phần nước về Danube Cũ cũng đã được đánh giá.

Kế hoạch lớn hơn việc bỏ một tảng đá. Nó bao gồm điểm phân nhánh, độ cao đáy sông, góc dòng vào, nạo vét, giao thông thủy và tác động môi trường. Vụ nổ khẩn cấp chỉ là một phần của việc cân bằng lại dòng chảy.

Cần kiểm tra điều gì tiếp theo?

Trước hết cần xem mực nước gần nhà máy có giữ được trong nhiều ngày hay không. Thông báo của Nuclearelectrica cũng phải cho biết khi nào Tổ máy 1 có thể khởi động lại và tổ máy còn lại vận hành ra sao.

Tốc độ dòng chảy, trầm tích, giao thông thủy và hệ sinh thái hạ lưu vẫn cần được theo dõi. Mức tăng 2 cm là kết quả ban đầu đáng chú ý, không phải bằng chứng rằng khủng hoảng nước cạn đã chấm dứt.

Nguồn sơ cấp chính thức

Nguồn sơ cấp: Romanian Land Forces official video of the controlled blast

Nguồn sơ cấp: Romanian defence minister official water-level update

Nguồn sơ cấp: Bucharest Stock Exchange / Nuclearelectrica Unit 1 shutdown notice

Nguồn sơ cấp: Lower Danube River Administration 2023 Bala project environmental approval